36-Burun Estetiği Ameliyatlarında Piezo Uygulaması Nedir ?
Piezo uygulaması, burun estetiği (rinoplasti) ameliyatlarında kemik şekillendirme işlemlerini gerçekleştirmek için kullanılan, elektrikli mikromotor testerelere dayalı bir teknolojidir. İlk olarak İtalyan Tomaso Vercellotti tarafından 1980’lerde cerrahi alana kazandırılan bu sistem, nazal kemik şekillendirmeyi daha kolay, hassas ve güvenli bir şekilde yapmaya olanak tanır. Diş hekimliği, çene cerrahisi (Le-fort ameliyatları), beyin cerrahisi ve ortopedi gibi tıp alanlarında yıllardır kullanılmaktadır. Son yıllarda burun ameliyatlarında da popülerleşmesinin nedeni, kemiğe ve çevre yumuşak dokulara daha az hasar verme potansiyelidir.
Piezo Teknolojisinin Çalışma Prensibi ve Avantajları
Piezoelektrik cerrahi sistemler, yüksek frekanslı titreşimler kullanarak kemiği keser ve şekillendirir. Bu titreşimler, çevre yumuşak dokuları (damarlar, sinirler, kaslar) etkilemeden sadece kemik üzerinde etki gösterir. Piezo kullanmaya başlayan cerrahların temelde rinoplasti ameliyatları için bu cihazdan beklentileri, burun kemiklerini kesip şekillendirirken kemiğe olduğu kadar çevre yumuşak dokulara da daha az hasar verilmek istenmesidir. Bu, potansiyel olarak ameliyat sonrası morluk ve şişliği azaltmaya yardımcı olabilir. Bazı cerrahlar, bu kemik kesme uygulamasını Koruyucu (Preservation) Rinoplasti yaklaşımının bir parçası olarak görürler.
Piezo Uygulamasının Sınırlılıkları ve Tartışmalar
Piezo uygulamasının bazı avantajları olsa da, her estetik burun ameliyatında kullanılamaz ve bazı sınırlılıkları vardır:
Her Rinoplasti İçin Uygun Değil: Estetik burun ameliyatları sadece burun kemiklerinin şekillendirilmesinden ibaret değildir. Hatta bazen kemiğe hiç dokunulmayan veya piezo mikromotor testere sistemleri için uygun olmayan rinoplasti türleri de bulunur.
Yumuşak Doku Etkileşimi: Piezo, kemik üzerinde hassas çalışsa da, dar bir alanda engel olunamayan yüksek ısı etkisi yaratabilir. Ayrıca, burun kemiği ile yumuşak doku arasında dikey yerleşimli birçok önemli bağın kesilmesine neden olması kaçınılmazdır.
Görüş Alanı ve Diseksiyon: Piezo cerrahi uygulamaları, burun içinde rahat çalışabilmek için ekstra geniş cerrahi doku açılmasına (diseksiyon) ihtiyaç duyar. Bu durum, potansiyel olarak doku travmasını artırabilir ve iyileşme süresini etkileyebilir.
Kırık Hattında Genişleme: Cihaz, kırık hattında istemeden genişlemeye neden olabilir.
Maliyet: Piezo sistemleri, ek kullanım maliyetine sahiptir.
Cerrahın Deneyimi Önemli: Piezo kemik şekillendirme, çevre doku ve nazal kemikler üzerinde cerrahın bir öğrenme eğrisine tabi olarak daha az travmatik çalışılmasına imkan sağlarken, her başarılı rinoplasti nihayetinde, cerrahın bütünsel rinoplasti felsefesine hangi düzeyde hakim olduğuyla sonuçlanır. Kendi geliştirdiği ince özel aletlerle çalışan ve piezo tekniğini tercih etmeyen, ancak çok başarılı sonuçları olan cerrah sayısı hiç de az değildir.
“Milat” ve “Devrim” İddiaları: Pazarlama ve Gerçeklik
Piezo uygulamasının yazılı basın ve sosyal medya ortamlarında bir “milat” veya “devrim” olarak değerlendirilmesi, genellikle reklam amaçlı bir yaklaşımdır. “Akıllı cihazlarla garantili sonuçlar” algısı oluşturmak, hastalarda yanlış beklentilere yol açabilir. Tıpkı lüks ve yeni açılmış bir hastanede yapılan ameliyatlarla, garantili başarılı ameliyat sonuçları arasında anlamlı bir bağ (ilgi) kurulamayacağı gibi, tek bir cihazın rinoplasti sonuçlarını tek başına garantilediği iddia edilemez.
Rinoplasti süreci, kendini parça parça bir yapboz gibi aşama aşama birbiriyle şekillendiren, cerrahi deneyim ve nihayetinde kontrol süreci ile tamamlanan bir bütündür. Bu parçalardan biri veya birkaçının (örneğin bir cihazın veya ameliyat yapılan hastanenin) tek başına yüceltilmesi (milat, dönüm noktası, çağ açıp kapama, postmodern vb. ifadelerle) hastalarda yanlış bir algı yaratır.
Rinoplasti, kemik şekillendirmenin de içinde olduğu tüm hastaya ait değişkenlerin, öngörülemeyen ameliyat sırasında karşılaşılan beklenmeyen sorunların ustaca yönetilmesini gerektiren, çok bilinmeyenli ve hiç bitmeyecek bir öğrenme sürecidir. Bu nedenle “zeki ip”, “saten cilt”, “mikrorinoplasti”, “çağ açan teknik”, “lazerle rinoplasti”, “buz cihaz”, “altın iğne”, “supersonik rinoplasti”, “akıllı dolgu” gibi antropomorfik veya kitsch benzetmelerden mümkün olduğunca kaçınılması önerilmektedir.
Sonuç olarak, piezocerrahi uygulamaları, burun içinde rahat çalışabilmek için ekstra geniş cerrahi doku açılmasına (disseksiyon) ihtiyaç duyması, kırık hattında istemeden genişlemeye neden olabilmesi, ürettiği ısı etkisi, burun yanlarındaki ligamentlerin kesilme zorunluluğu ve ilave kullanım maliyetine sahip olup, bu nedenle her hasta için yeni bir çağ açıp bir çağ kapatması söz konusu olamaz. Bu, cerrahın elindeki bir araçtır ve başarı, büyük ölçüde cerrahın genel cerrahi felsefesine ve deneyimine bağlıdır.
Ne Öğrendik?
Piezo uygulamasının, rinoplastide kemik şekillendirme için kullanılan, elektrikli mikromotor testerelere dayalı bir teknoloji olduğunu öğrendik. Bu sistemin kemik ve çevre yumuşak dokulara daha az hasar verme potansiyeli nedeniyle popülerleştiğini anladık. Ancak, piezonun her rinoplasti için uygun olmadığını, geniş diseksiyon ihtiyacı, ısı etkisi ve ligamentlerin kesilmesi gibi potansiyel sınırlılıkları olduğunu kavradık. Piezonun “milat” veya “devrim” olarak sunulmasının reklam amaçlı olabileceğini ve tek bir cihazın ameliyat başarısını garanti edemeyeceğini, asıl belirleyicinin cerrahın bütünsel felsefesi ve deneyimi olduğunu öğrendik.
Kaynakça
Khajuria A, Krzak AM, Reddy RK, Lai K, Wignakumar T, Rohrich RJ. Piezoelectric Osteotomy versus Conventional Osteotomy in Rhinoplasty: A Systematic Review and Meta-analysis. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2022 Nov 23;10(11):e4673. PMID: 36448013
Tsikopoulos A, Tsikopoulos K, Doxani C, Vagdatli E, Meroni G, Skoulakis C, Stefanidis I, Zintzaras E. Piezoelectric or Conventional Osteotomy in Rhinoplasty? A Systematic Review and Meta-Analysis of Clinical Outcomes. ORL J Otorhinolaryngol Relat Spec. 2020;82(4):216-234. PMID: 32320977.
Kim DH, Kang H, Jin HJ, Hwang SH. Effect of piezoelectric osteotomy on postoperative oedema and ecchymosis after rhinoplasty. Clin Otolaryngol. 2019 Nov;44(6):968-974. PMID: 31436019.
