67-Papağan Burun Deformitesi Nedir ve Nasıl Oluşur?

Rinoplasti, kişinin yüz estetiğini önemli ölçüde değiştiren bir operasyon olsa da, bazen istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu istenmeyen sonuçlardan biri de “Papağan Burun” (Pollybeak Deformitesi) olarak bilinen şekil bozukluğudur. Bu durum, genellikle rinoplasti sonrası ortaya çıkan ve burun sırtında, özellikle de burun ucu arkasında (supratip bölgesi) meydana gelen gaga benzeri bir çıkıntıyla karakterizedir.

Papağan Burun Deformitesi: Oluşum Mekanizmaları

Papağan burun şekil bozukluğu, tek başına veya bir arada burundaki kemik, kıkırdak veya burun ucu arkasındaki (supratip) yumuşak dokuların neden olduğu, çoğunlukla rinoplasti sonrası oluşan bir deformitedir. Bu “gaga” şekli, çeşitli etkenlerin birleşimiyle meydana gelebilir:

1. Cerrahi Teknikle İlgili Nedenler:

Yetersiz Kıkırdak Rezeksiyonu veya Aşırı Kemik Rezeksiyonu: Rinoplasti ameliyatı sırasında, burun sırtı (dorsum) düzeltilirken, burun çatısına kontur ve yükseklik veren septum kıkırdağından az doku çıkarılması veya nazal kemiklerden (veya üst-yan burun kıkırdaklarından) fazla doku çıkarılması bu deformiteye yol açabilir. Bu dengesizlik, burun sırtının orta kısmında veya burun ucu arkasında göreceli bir yükseklik yaratır.

Bilimsel Açıklama: Burun sırtının ana destek yapısı olan septum ve burun kemikleri arasındaki oran bozulduğunda, supratip (burun ucu ile burun sırtının birleştiği nokta) bölgesi, burun ucuna göre daha yüksek kalabilir. Bu durum, özellikle yan profilden bakıldığında, papağan gagası benzeri dışbükey (konveks) bir kontur oluşturur. Cerrahın bu bölgedeki kıkırdak ve kemik miktarını doğru bir şekilde değerlendirememesi veya aşırı düzeltme yapmaktan kaçınması, deformitenin temelini oluşturur.

Fazla Bırakılan Yumuşak Doku Doluluğu (Supratip Fullness): Ameliyatlarda burun ucu arkasındaki kıkırdak doku veya yumuşak doku doluluğunun (tepeciği) fazla bırakılması, burun ucunu öne doğru iterek özellikle yan bakışta burunda dışbükey (konveks) gaga benzeri şekil bozukluğuna neden olur.

Bilimsel Açıklama: Burun sırtının ideal estetik çizgisi, burun kökünden başlayıp burun ucuna doğru hafifçe yükselerek sonlanmalıdır. Eğer supratip bölgesindeki yumuşak dokular (yağ, skar dokusu) veya kıkırdak dokular yeterince inceltilmezse, bu bölge bir “tepecik” oluşturur ve burnun profilinde bir kamburluk varmış gibi görünür. Bu durum, cerrahın bu alandaki doku rezeksiyonunu yetersiz yapması veya ameliyat sonrası ödemin bu bölgede daha dirençli kalmasından kaynaklanabilir.

2. Hastaya Özgü Faktörler ve Yapısal Nedenler:

Cilt Kalınlığı ve Yara İyileşmesi: Burun ucu derisinin geçirilmiş ameliyatlara bağlı gergin bir skar dokusuyla iyileşmesi veya yapısal olarak burun ucu arka alanındaki (supratip) derinin kalın, deri altı yağlanmasının fazla olduğu durumlarda da gaga burun deformitesi gözlenebilir.

Bilimsel Açıklama: Kalın ve yağlı cilt yapısı, rinoplasti sonrası ödemin daha uzun sürmesine ve skar dokusunun daha belirgin olmasına neden olabilir. Özellikle supratip bölgesinde oluşan skar dokusu, kıkırdak rezeksiyonu yeterli olsa bile bu bölgede bir çıkıntıya yol açabilir. Ameliyat sonrası dönemde kontrol altına alınamayan kronik ödem veya aşırı skarlaşma (fibrozis) da papağan burun görünümünü pekiştirebilir.

Genetik Yatkınlık ve Sendromlar: Kalın (ve yağlı) deri özelliğine sahip Doğu-Güney Akdeniz coğrafyasında (Arap, İranlı, Kuzey Afrikalı) yaşayan bireylerde veya Crouzon gibi sendromlarda gaga burun genetik geçiş gösterebilir. Bu popülasyonlarda burun ucu anatomisi ve cilt kalınlığı, bu deformiteye yatkınlığı artırabilir.

Tedavi Yaklaşımı

Papağan burun deformitesinin tedavisi, deformitenin ana nedenine (yumuşak doku, kıkırdak veya kemik) ve iyileşme sürecinin hangi aşamasında olduğuna bağlı olarak değişir:

Yumuşak Dokuya Bağlı Deformiteler: Zayıf cilt esnekliği olan, özellikle kalın cilde sahip hastalarda, ameliyat sonrası ödemin ve skar dokusunun kontrol altına alınması önemlidir. Bu tür deformitelerde, ödem çözücü 1-2 doz steroid enjeksiyonlarından (Triamcinolone acetonide 10 mg/mL, 0.1-0.5 mL dozunda) fayda görülebilir.

Steroidler, lokal enflamasyonu azaltarak ve skar dokusu oluşumunu baskılayarak bu bölgedeki şişliği indirmeye yardımcı olur. Ancak bu enjeksiyonların dozu ve sıklığı çok dikkatli ayarlanmalı, aşırı kullanım cilt incelmesi veya depigmentasyon gibi yan etkilere yol açabilir.

Kıkırdak veya Kemik Yapı Kaynaklı Problemler: Bu tür problemler, genellikle yumuşak doku müdahaleleriyle çözülemez ve cerrahi revizyon gerektirir. Tedavi, uygun zamanda, yani ilk ameliyatın iyileşmesinin tamamlanarak ödemin geçmesi sonrası (genellikle 8-12 ay sonra) gerçekleştirilen Revizyonel Rinoplastilerle yapılır. Revizyonel ameliyatta, fazla bırakılan kıkırdak veya kemik dokusu çıkarılır veya yeniden şekillendirilir. Bazen, burun sırtındaki dengeyi sağlamak ve daha doğal bir kontur oluşturmak için ek greftler de kullanılabilir.

Ne Öğrendik?

Papağan burun deformitesi (Pollybeak deformitesi), genellikle rinoplasti sonrası ortaya çıkan ve burun ucu arkasında gaga benzeri bir çıkıntıyla karakterize olan bir şekil bozukluğudur. Bu deformite, ameliyat sırasında kıkırdak ve kemik rezeksiyonundaki dengesizlikler, supratip bölgesinde fazla bırakılan yumuşak doku veya hastanın kalın cilt yapısı ve genetik yatkınlığı gibi faktörlerin birleşiminden kaynaklanabilir. Tedavi, deformitenin ana nedenine göre değişmekle birlikte, yumuşak dokuya bağlı durumlarda steroid enjeksiyonları, kıkırdak veya kemik kaynaklı durumlarda ise revizyonel rinoplasti ile düzeltilebilir. Başarılı bir sonuç için, bu deformitenin nedenlerinin iyi anlaşılması ve deneyimli bir cerrah tarafından uygun tedavi planının uygulanması hayati önem taşır.

Kaynakça

Coppey E, Loomans N, Mommaerts MY. Prevention and non-surgical treatment of soft tissue polly beak deformity after rhinoplasty: a scoping review. J Craniomaxillofac Surg. 2023 Feb;51(2):79-88. PMID: 36805841.

Guyuron B, DeLuca L, Lash R. Supratip deformity: a closer look. Plast Reconstr Surg. 2000 Mar;105(3):1140-51; discussion 1152-3. PMID: 10724276.

Kim SK, Kim JC, Lee KC, Kim HS. Correction of the supratip deformity of the nose. Aesthet Surg J. 2012 Nov;32(8):943-55. PMID: 23110926.